Sunflower - w wolnej chwili...

Pierwszą kawę piję zwykle bez większego kombinowania. Ma być kawa, ma być gorąca i najlepiej, żeby nikt w tym czasie niczego ode mnie nie chciał. Ale później przychodzi taki moment, szczególnie kiedy za oknem robi się chłodno i szaro, kiedy zwykła kawa wydaje mi się trochę zbyt zwykła. Nie potrzebuję od razu deseru w szklance, pięciu dodatków i połowy zawartości kawiarni. Chcę tylko, żeby pachniało cynamonem, wanilią i żeby na wierzchu znalazło się coś przyjemnie kremowego.

Kiedyś najprostszym rozwiązaniem wydawał mi się gotowy syrop smakowy. Tyle że wystarczy przeczytać etykietę kilku takich butelek, żeby dojść do wniosku, że naprawdę można sobie poradzić bez nich. Zwłaszcza że wanilia i cynamon nie wymagają żadnych skomplikowanych zabiegów. Zrobiłam więc swoją wersję kawy cynamonowo-waniliowej, bez cukrowego syropu, za to z lekko spienioną śmietanką. I właśnie taka smakuje mi najbardziej.

Na jedną dużą kawę przygotowuję:

• podwójne espresso, około 50–60 ml,
• 120–150 ml niesłodzonego mleka migdałowego,
• 50 ml śmietanki 30%,
• ½ łyżeczki ekstraktu waniliowego,
• ¼ łyżeczki cynamonu,
• erytrytol, allulozę lub inny słodzik do smaku,
• odrobinę cynamonu do oprószenia.

Zaczynam od śmietanki. Powinna być dobrze schłodzona. Wlewam ją do wysokiego naczynia i spieniam ręcznym spieniaczem. Nie próbuję zrobić z niej bitej śmietany – ma tylko zwiększyć objętość i stać się lekka oraz kremowa. Jeśli używam miksera, dosłownie kilkanaście sekund wystarcza. Tutaj naprawdę łatwo przejść od „piękna pianka” do „właśnie zaczynam robić masło”, więc nie spuszczam jej z oka.

Mleko migdałowe podgrzewam w rondelku razem z wanilią, cynamonem i ewentualnym słodzikiem. Nie gotuję go, tylko dobrze podgrzewam i mieszam trzepaczką. Cynamon nie rozpuści się całkowicie – to normalne. Dlatego daję go niewiele. Pół łyżeczki mogłoby już sprawić, że zamiast delikatnie pachnącej kawy miałabym napój, przy którym cynamon zdecydowanie postanowił grać pierwsze skrzypce.

Do kubka wlewam świeżo przygotowane espresso, następnie gorące mleko z wanilią i cynamonem, a na wierzch wykładam spienioną śmietankę. Oprószam ją odrobiną cynamonu i kawa jest gotowa.

Jeżeli nie mam ekspresu, przygotowuję około 60 ml naprawdę mocnej kawy z kawiarki. Tutaj ważna jest intensywność, bo delikatna kawa łatwo zgubi się przy mleku, śmietance i wanilii.

Warto też zwrócić uwagę na ekstrakt waniliowy. Używam prawdziwego ekstraktu, a nie cukru wanilinowego. Przy wersji low carb zawsze zaglądam również na skład mleka migdałowego i wybieram niesłodzone. Niby drobiazg, ale właśnie w takich drobiazgach potrafią ukryć się węglowodany, których zupełnie nie planowałam.

Można oczywiście zrobić tę kawę wyłącznie na śmietance rozcieńczonej wodą, ale dla mnie wtedy staje się za ciężka. Połączenie niesłodzonego mleka migdałowego z niewielką ilością śmietanki daje znacznie przyjemniejszy efekt. Nadal jest kremowo, ale po wypiciu kubka nie mam wrażenia, że właśnie zjadłam deser łyżką.

I właśnie za to lubię tę kawę. Nie udaje wymyślnego napoju z kawiarni i nie potrzebuje gotowego syropu o smaku wanilii, cynamonu czy „jesiennego czegoś”. Jest mocna kawa, prawdziwa wanilia, cynamon i miękka warstwa śmietanki na wierzchu.

Najgorzej, że zrobiłam ją kiedyś jako małą odmianę od zwykłej kawy. Teraz, kiedy wyciągam cynamon z szafki, zwykła kawa patrzy na mnie chyba z lekkim niepokojem. Jesienią ma po prostu znacznie większą konkurencję.

Kupiłam śliwki z zamiarem bardzo prostym – miały sobie leżeć w misce i znikać po jednej. Taki był plan. Tyle że wieczorem, kiedy zrobiło się chłodniej, śliwka prosto z lodówki jakoś zupełnie przestała mnie interesować. Za to wizja czegoś ciepłego, pachnącego cynamonem i jedzonego łyżeczką zaczęła brzmieć zdecydowanie lepiej. Zajrzałam jeszcze raz do lodówki, znalazłam mascarpone, z szafki wyciągnęłam orzechy i właściwie deser wymyślił się sam.

Lubię takie przepisy szczególnie jesienią. Nie trzeba piec całego ciasta, a później przez kilka dni prowadzić ze sobą negocjacji pod tytułem „tylko jeden kawałek”. Robię jedną albo dwie porcje, jem coś naprawdę dobrego i na tym sprawa się kończy. Przynajmniej teoretycznie, bo zapach pieczonych śliwek z cynamonem dość skutecznie zachęca do sprawdzenia, czy przypadkiem nie zostało ich jeszcze kilka.

To oczywiście nie jest deser keto. Śliwki zawierają naturalne cukry, dlatego w umiarkowanym low carb traktuję je jak to, czym są – owocowy dodatek, a nie produkt bez ograniczeń. W tej wersji porcja owoców jest niewielka, za to mascarpone i orzechy sprawiają, że deser jest konkretny i naprawdę wystarcza mi mała miseczka.

Na 2 małe porcje przygotowuję:

• 4 średnie śliwki, około 180–200 g,
• 100 g mascarpone,
• 20 g orzechów włoskich lub pekan,
• ½ łyżeczki cynamonu,
• ½ łyżeczki ekstraktu waniliowego,
• 1 łyżeczkę soku z cytryny,
• erytrytol, allulozę lub inny słodzik do smaku,
• opcjonalnie małą szczyptę kardamonu.

Piekarnik nagrzewam do 190°C, góra–dół. Śliwki myję, przekrawam na pół i wyjmuję pestki. Układam je przecięciem do góry w niewielkim naczyniu do zapiekania. Skrapiam sokiem z cytryny, oprószam cynamonem i, jeśli owoce są dość kwaśne, dodaję odrobinę słodzika. Nie przesadzam z nim, bo podczas pieczenia śliwki miękną, puszczają sok i ich smak staje się znacznie intensywniejszy.

Wstawiam naczynie do piekarnika na około 15–20 minut. Dokładny czas zależy od śliwek. Dojrzałe będą gotowe szybciej, twardsze potrzebują kilku minut więcej. Chcę, żeby były miękkie i puściły trochę soku, ale nadal zachowały kształt. Nie piekę ich do momentu, aż zamienią się w kompot.

W czasie, kiedy śliwki są w piekarniku, siekam orzechy i przez 2–3 minuty prażę je na suchej patelni. Pilnuję ich, bo orzechy mają podobny charakter jak parmezan czy jarmuż – długo wydaje się, że nic się nie dzieje, a chwilę później trzeba otwierać okno.

Mascarpone mieszam z wanilią. Jeśli chcę, żeby krem był trochę lżejszy, dodaję łyżkę śmietanki 30% albo gęstego jogurtu greckiego. Można też dodać odrobinę słodzika, ale najpierw próbuję całości ze śliwkami. Często okazuje się, że wcale nie jest potrzebny.

Upieczone owoce zostawiam na 3–4 minuty. Nie nakładam mascarpone bezpośrednio na śliwki wyjęte z piekarnika, bo zamiast kremowej porcji dostanę szybko topniejącą białą kałużę. Śliwki mają pozostać ciepłe, ale nie parzyć.

Do miseczek nakładam mascarpone, na nim układam po cztery połówki ciepłych śliwek, polewam odrobiną soku, który zebrał się podczas pieczenia, i posypuję prażonymi orzechami. Jeśli mam ochotę, dodaję jeszcze odrobinę cynamonu.

I to właściwie cały deser. Nie dodaję żadnej kruszonki, ciasteczek ani mąki migdałowej tylko po to, żeby stworzyć kolejną warstwę. Miękkie, lekko kwaśne śliwki, chłodne mascarpone i chrupiące orzechy mają tutaj wszystko, czego potrzeba. Ważne jest tylko, żeby nie rezygnować z prażenia orzechów. Niby drobiazg, a smakują wtedy zupełnie inaczej.

Jeżeli chcę przygotować deser wcześniej, piekę śliwki i przechowuję je w lodówce, ale przed podaniem delikatnie podgrzewam. Właśnie połączenie ciepłego owocu z chłodnym mascarpone jest tutaj najlepsze. Całego deseru nie składałabym kilka godzin wcześniej, bo śliwki puszczają sok i po pewnym czasie wszystko zaczyna wyglądać znacznie mniej apetycznie.

Cztery śliwki nie brzmią może jak początek wielkiego deseru, ale właśnie o to mi chodziło. Trochę owoców, trochę kremowego mascarpone, chrupiące orzechy i dużo cynamonowego zapachu.

A śliwki, które miały grzecznie znikać z miski po jednej? Cóż. Okazało się, że zdecydowanie lepiej radzą sobie po wyjściu z piekarnika.

Nie każdy lunchbox musi zaczynać się od gotowania. Czasami wieczorem mam jeszcze ochotę coś przygotować na następny dzień, a czasami otwieram lodówkę i od razu wiem, że patelnia ani piekarnik nie mają dziś żadnych szans. Nie oznacza to jednak, że następnego dnia mam ratować się przypadkową kanapką kupioną po drodze. Właśnie w jeden z takich wieczorów zaczęłam wyciągać z lodówki po trochu tego, co akurat miałam: jajka, kawałek cheddara, drugi ser, kabanosy, ogórek i paprykę. Z szafki dołączyły orzechy, ze słoiczka kilka oliwek i nagle okazało się, że zamiast przypadkowych resztek mam całkiem porządny lunchbox.

Nazwanie go „jesienną deską” brzmi oczywiście znacznie lepiej niż „powkładałam do pudełka wszystko, co znalazłam”, więc przy tej pierwszej wersji pozostanę. Tym bardziej że rzeczywiście przypomina małą deskę przekąsek, tylko zamkniętą w pudełku i zabraną do pracy. Jest konkretnie, kolorowo, chrupiąco i – co dla mnie równie ważne – następnego dnia wszystko nadal wygląda i smakuje tak, jak powinno. Nie ma zwiędniętej sałaty ani sosu, który przez noc zdążył przejąć kontrolę nad całą zawartością pojemnika.

Na jedną solidną porcję przygotowuję 2 jajka ugotowane na twardo, około 40 g cheddara, 40 g drugiego sera – może to być gouda, brie albo camembert – 40–50 g kabanosa dobrej jakości, pół świeżego ogórka, pół czerwonej lub żółtej papryki, 6–8 oliwek i około 20–25 g orzechów włoskich, pekan albo migdałów. Nie są to oczywiście proporcje, których trzeba pilnować z wagą w ręku co do jednego grama. Chodzi raczej o to, żeby pudełko było sensownie skomponowane, a nie składało się głównie z sera i kabanosa z jednym plasterkiem ogórka dla uspokojenia sumienia.

Jajka gotuję na twardo, studzę i obieram. Sery kroję w nieduże kawałki, kabanosa w grubsze plasterki, a ogórka i paprykę tak, żeby później można je było wygodnie podjadać. Oliwki dokładnie odsączam z zalewy, bo niekoniecznie chcę, żeby cheddar i jajko przez całą noc marynowały się w oliwkowym płynie. Jeśli pudełko nie ma przegródek, wkładam je do małego pojemniczka. Podobnie robię z orzechami – wolę, kiedy pozostają suche i chrupiące.

Przy kabanosach zwracam uwagę na skład. Wybieram takie z dużą zawartością mięsa i sprawdzam ilość węglowodanów, bo cukier czy syrop glukozowy potrafią pojawić się również tam, gdzie człowiek zupełnie się ich nie spodziewa. Nie robię jednak za każdym razem sklepowego dochodzenia. Kiedy znajdę kabanosy, które mają dobry skład i mi smakują, po prostu później po nie wracam.

Nie przygotowuję do tego lunchboxa żadnego sosu. Feta... a właściwie tym razem sery, oliwki i kabanos mają wystarczająco dużo smaku, ogórek i papryka dają świeżość, a orzechy chrupią. Jeśli jednak mam ochotę na coś dodatkowego, zabieram odrobinę musztardy Dijon albo mały pojemniczek gęstego jogurtu wymieszanego z ziołami. Najczęściej okazuje się jednak, że niczego więcej nie potrzebuję.

Oczywiście zawartość pudełka można zmieniać w zależności od tego, co akurat jest w lodówce. Cheddar jednego dnia może ustąpić miejsca goudzie, innym razem dokładam kawałek camemberta. Zamiast orzechów włoskich biorę migdały, a kiedy nie mam papryki, dokładam rzodkiewki. Właśnie za to lubię ten pomysł – nie muszę kupować siedmiu konkretnych produktów tylko po to, żeby następnego dnia mieć co zabrać do pracy.

Ponieważ w pudełku są jajka, sery i mięso, przechowuję je w lodówce. Jeśli nie mam możliwości schowania lunchu do lodówki w pracy, przydaje się torba termiczna z wkładem chłodzącym. To drobiazg, ale przy takim zestawie zdecydowanie nie warto zostawiać pudełka przez kilka godzin w cieple.

Najbardziej podoba mi się jednak przygotowanie. Kilka minut krojenia, żadnego smażenia, żadnego pieczenia i praktycznie nic do zmywania. Następnego dnia otwieram pudełko, a tam jajko, sery, kabanos, kolorowe warzywa, oliwki i orzechy. Wygląda, jakbym poprzedniego wieczoru bardzo starannie zaplanowała sobie lunch.

I nie widzę najmniejszego powodu, żeby komukolwiek mówić, że cała ta doskonała organizacja zaczęła się od stania przed lodówką i myśli: „Tylko błagam, dzisiaj już niczego nie gotuję”.

Kiedy robi się chłodniej, sałatka na obiad jakoś przestaje mnie przekonywać. Mogę ją lubić przez całe lato, mogę nawet przez chwilę udawać, że w październiku nadal mam na nią ochotę, ale przychodzi taki moment, kiedy otwieram lodówkę i wiem, że chcę czegoś gorącego. Najlepiej prosto z piekarnika, z porządną warstwą sera na wierzchu.

Tym razem zaczęło się od kalafiora. Miał być dodatkiem do obiadu, ale obok leżało mięso mielone, w lodówce znalazłam cheddar i właściwie plan zmienił się sam. Zamiast trzech osobnych rzeczy zrobiłam jedną zapiekankę. I bardzo dobrze, bo po pierwsze wyszła naprawdę smaczna, a po drugie po obiedzie zostało zdecydowanie mniej naczyń do zmywania. Obie zalety uważam za równie istotne.

Nie będę przy tym przekonywać, że kalafior „smakuje zupełnie jak ziemniaki”. Nie smakuje. Jest kalafiorem i tutaj właśnie o to chodzi. Z dobrze doprawionym mięsem, kremowym sosem i cheddarem tworzy zapiekankę, której naprawdę niczego nie brakuje.

Składniki na około 4 porcje:

• 500 g mięsa mielonego wołowego lub wieprzowo-wołowego,
• 1 średni kalafior, około 700–800 g,
• 1 niewielka cebula,
• 2 ząbki czosnku,
• 1 łyżka oliwy lub masła klarowanego,
• 150 ml śmietanki 30%,
• 80 g pełnotłustego serka śmietankowego,
• 150 g cheddara,
• 1 łyżeczka musztardy Dijon,
• 1 łyżeczka słodkiej papryki,
• ½ łyżeczki wędzonej papryki,
• ½ łyżeczki suszonego tymianku,
• sól,
• świeżo mielony pieprz,
• odrobina szczypiorku lub natki do podania.

Piekarnik nagrzewam do 200°C, góra–dół. Kalafior dzielę na niewielkie różyczki. Wrzucam je do osolonego wrzątku i gotuję około 5 minut. Nie dłużej. Kalafior ma lekko zmięknąć, ale nadal pozostać jędrny, ponieważ za chwilę spędzi jeszcze trochę czasu w piekarniku. Odcedzam go bardzo dokładnie i zostawiam na kilka minut na durszlaku, żeby pozbyć się jak największej ilości wody. To ważny moment. Mokry kalafior potrafi skutecznie zamienić dobrą zapiekankę w coś, co po przekrojeniu zaczyna pływać po talerzu. Jeśli mam czas, po odcedzeniu rozkładam różyczki na chwilę na ręczniku papierowym.

Na dużej patelni rozgrzewam tłuszcz. Dodaję mięso mielone i smażę na dość mocnym ogniu, rozdzielając je łopatką. Nie mieszam bez przerwy – daję mu chwilę, żeby rzeczywiście się przyrumieniło. Kiedy mięso nabierze koloru, dodaję drobno pokrojoną cebulę i smażę jeszcze 3–4 minuty. Następnie dokładam czosnek, słodką i wędzoną paprykę oraz tymianek. Doprawiam pieprzem i niewielką ilością soli. Jeśli mięso puściło sporo płynu, pozwalam mu odparować. Do naczynia powinno trafić soczyste mięso, ale nie patelnia pełna wody.

Zmniejszam ogień. Do mięsa dodaję śmietankę, serek śmietankowy i musztardę Dijon. Mieszam, aż serek całkowicie się rozpuści. Dodaję około 50 g startego cheddara i jeszcze raz mieszam. Sos powinien być kremowy i dość gęsty. Nie gotuję go długo – wystarczą 2–3 minuty na małym ogniu. Próbuję i dopiero teraz ostatecznie doprawiam. Cheddar i serek wnoszą już trochę soli, dlatego wolę dołożyć ją na końcu niż później zastanawiać się, jak uratować przesoloną zapiekankę.

Do naczynia do zapiekania, mniej więcej 20 × 30 cm, przekładam kalafior. Dodaję mięso z sosem i delikatnie mieszam, żeby sos dostał się pomiędzy różyczki. Na wierzchu rozsypuję pozostałe 100 g cheddara.

Wstawiam do nagrzanego piekarnika na około 18–22 minuty. Wszystkie składniki są już właściwie gotowe, więc nie chodzi o długie pieczenie. Zapiekanka ma się dobrze rozgrzać, a ser na wierzchu stopić i lekko zrumienić.

Jeśli po tym czasie cheddar nadal wygląda zbyt grzecznie, można na ostatnie 2–3 minuty włączyć funkcję grilla. Tylko wtedy już nie odchodzę od piekarnika. Ser ma wyjątkowy talent do przechodzenia od „jeszcze chwilkę” do „no trudno” dokładnie wtedy, kiedy człowiek zajmie się czymś innym.

Po wyjęciu zostawiam zapiekankę na około 5–10 minut. Wiem, że pachnie wtedy tak, że najchętniej nakładałabym ją natychmiast, ale ten krótki odpoczynek naprawdę jej służy. Sos lekko gęstnieje i całość zdecydowanie lepiej się nakłada.

Na koniec trochę szczypiorku albo natki i obiad jest gotowy.

Przy tym przepisie największym wrogiem nie jest brak mąki ani ziemniaków. Jest nim woda.

Dlatego kalafiora nie rozgotowuję i bardzo dobrze go odsączam. Z mięsa również odparowuję nadmiar płynu, zanim dodam śmietankę. Sos przed przełożeniem do naczynia powinien już być kremowy, a nie przypominać zupy.

Nie używałabym też mrożonego kalafiora bezpośrednio z zamrażarki. Jeśli chcę z niego skorzystać, najpierw go gotuję lub rozmrażam i naprawdę dokładnie odsączam.

Cheddar jest tutaj moim pierwszym wyborem, bo ma wyraźny smak i dobrze się topi. Można część zastąpić goudą, ale nie zamieniałabym całej porcji na mozzarellę. Jest łagodniejsza, a przy kalafiorze dodatkowa wilgoć naprawdę nie jest nam potrzebna.

Zapiekankę można przygotować wcześniej, schować do lodówki i zapiec dopiero przed obiadem. Wtedy wyjmuję ją z lodówki mniej więcej 20 minut wcześniej i liczę się z tym, że może potrzebować w piekarniku kilku minut więcej.

Najlepiej smakuje mi po prostu sama, ewentualnie z prostą sałatą obok. Jest mięso, są warzywa, jest kremowy sos i jest porządna warstwa cheddara. Nie widzę powodu, żeby jeszcze bardziej komplikować sprawę.

A kalafior, który początkowo miał być tylko dodatkiem do obiadu, ostatecznie dostał jedną z głównych ról. Ziemniaka przy tym nie udaje i bardzo dobrze. Przy takiej ilości zapieczonego cheddara naprawdę nie musi nikogo udawać.

Wracam do domu i zwykle mam dwa scenariusze. W pierwszym doskonale wiem, co zjem, wszystko mam kupione i pozostaje tylko przygotować. Ten scenariusz brzmi bardzo ładnie, ale zdecydowanie częściej realizuję drugi: otwieram lodówkę i czekam, aż jej zawartość sama podsunie mi jakiś pomysł.

Tym razem zobaczyłam jajka, otwarte opakowanie fety, trochę szpinaku i słoiczek suszonych pomidorów. Zestaw właściwie gotowy, wystarczyło wyciągnąć patelnię. I właśnie takie jedzenie lubię najbardziej. Bez przygotowywania pięciu miseczek, bez składników, które trzeba specjalnie kupować, a potem przez pół roku zastanawiać się, do czego wykorzystać resztę. Kilkanaście minut i na talerzu mam coś ciepłego, konkretnego i naprawdę dobrego.

Omlet z fetą, szpinakiem i suszonymi pomidorami sprawdzi się oczywiście również na śniadanie, ale u mnie spokojnie może być kolacją. Feta daje mu słoność, suszone pomidory mocny smak, a szpinak trochę równoważy całe to serowo-pomidorowe towarzystwo. Tylko z solą trzeba uważać. Feta i suszone pomidory potrafią załatwić tę sprawę bez naszej pomocy.

Składniki na 1 dużą porcję:

• 3 duże jajka,
• 50 g sera feta,
• 50 g świeżego szpinaku,
• 3–4 suszone pomidory z oleju, dobrze odsączone,
• 1 łyżka śmietanki 30%,
• 1 łyżeczka masła klarowanego,
• świeżo mielony pieprz,
• szczypta suszonego oregano,
• opcjonalnie odrobina chili.

Jajka wbijam do miseczki, dodaję śmietankę, pieprz i oregano. Roztrzepuję widelcem tylko do połączenia składników. Nie trzeba ich długo ubijać – to omlet, a nie przygotowania do biszkoptu.

Fetę kruszę, pomidory dokładnie odsączam z oleju i kroję na mniejsze kawałki. Z pomidorami nie przesadzam. Są intensywne i kilka sztuk spokojnie wystarczy, żeby było je czuć w każdym kęsie.

Na patelni o średnicy około 20–22 cm rozgrzewam masło. Wrzucam szpinak i smażę mniej więcej minutę, tylko do momentu, kiedy zwiędnie. Jeśli puści trochę wody, pozwalam jej odparować. Nie wlewam masy jajecznej na mokry szpinak, bo wtedy spód omletu zamiast się delikatnie smażyć, zacznie się gotować.

Zmniejszam ogień do średnio-małego i wlewam jajka. Przez pierwszych kilkadziesiąt sekund delikatnie przesuwam łopatką ścięte fragmenty od brzegów do środka, pozwalając płynnej masie spływać na patelnię. Później już zostawiam omlet w spokoju.

Kiedy spód jest ścięty, ale wierzch nadal lekko wilgotny, rozkładam fetę i suszone pomidory. Przykrywam patelnię pokrywką i smażę jeszcze około 2–3 minut na małym ogniu.

To właśnie mały ogień jest tutaj ważny. Jeśli podkręcę temperaturę, spód zdąży się przypalić, zanim jajka na wierzchu się zetną. Wolę dać omletowi minutę więcej niż później zastanawiać się, dlaczego pachnie zdecydowanie bardziej „rumiano”, niż planowałam.

Gotowy omlet składam na pół albo zostawiam otwarty – zależnie od tego, jak akurat mam ochotę go podać. Środek powinien być miękki i soczysty, ale jajka nie mogą być surowe.

Suszone pomidory naprawdę dobrze odsączam. Jeśli wrzucę je na patelnię razem z dużą ilością oleju ze słoiczka, omlet zrobi się ciężki i tłusty. Z kolei szpinak potrzebuje tylko chwili. Długie smażenie niczego mu tutaj nie poprawi.

Fety nie zamieniałabym na dużą ilość łagodnego żółtego sera. To właśnie jej charakterystyczny, słony smak dobrze pasuje do pomidorów i sprawia, że przy tak niewielu składnikach omlet nie jest nudny.

Nie solę też jajek przed smażeniem. Po dodaniu fety i suszonych pomidorów zwykle okazuje się, że sól wcale nie jest potrzebna. Jeśli po spróbowaniu uznam inaczej, zawsze mogę ją dodać na talerzu. W drugą stronę niestety to nie działa.

Jeżeli robię omlet na śniadanie, najczęściej wystarcza mi sam. Na kolację dokładam kilka plasterków świeżego ogórka, pomidora albo garść rukoli z odrobiną oliwy i soku z cytryny. Nie potrzebuję do tego specjalnych sosów ani skomplikowanych dodatków.

Całość przygotowuję w kilkanaście minut, a większość tego czasu polega na czekaniu, aż jajka zrobią swoje. To jeden z tych posiłków, które ratują sytuację, kiedy jestem głodna teraz, a nie za godzinę.

I pomyśleć, że jeszcze kilka minut wcześniej stałam przed otwartą lodówką bez żadnego pomysłu na kolację. Czasami naprawdę warto dać lodówce chwilę. W końcu coś podpowie.

Pierwsza partia nauczyła mnie jednego: jarmuż naprawdę potrafi być chrupiący, ale tylko wtedy, kiedy dobrze go osuszymy i nie zalejemy oliwą. Tutaj więcej zdecydowanie nie znaczy lepiej. Jeśli liście będą mokre albo tłuste, zamiast chipsów dostaniemy miękkie, pieczone listki, które może i da się zjeść, ale trudno udawać, że o taki efekt chodziło.

Składniki:

• 150 g jarmużu
• 1 łyżka oliwy
• 25 g drobno startego parmezanu
• ¼ łyżeczki czosnku granulowanego
• świeżo mielony pieprz
• niewielka szczypta soli

Jarmuż dokładnie myję i bardzo porządnie osuszam. To naprawdę najważniejszy etap. Najlepiej użyć wirówki do sałaty, a później jeszcze rozłożyć liście na ręczniku papierowym. Grube łodygi usuwam, bo po upieczeniu pozostają twarde. Liście rwę na kawałki mniej więcej podobnej wielkości.

Przekładam je do dużej miski, dodaję oliwę i przez chwilę delikatnie masuję liście dłońmi, żeby oliwa pokryła je cienką warstwą. Nie powinny być mokre od tłuszczu.

Dodaję czosnek, pieprz i połowę parmezanu. Z solą bardzo uważam, bo parmezan sam w sobie jest już słony.

Blachę wykładam papierem do pieczenia i rozkładam jarmuż w jednej warstwie. Liście nie powinny leżeć jeden na drugim, bo zamiast się piec, zaczną się parować.

Piekę w temperaturze [pewne] 150°C, góra dół, przez około [pewne] 10 do 14 minut. Po mniej więcej [pewne] 7 minutach zaglądam do piekarnika i delikatnie obracam liście.

Pod koniec naprawdę warto pilnować piekarnika. Jarmuż potrafi przejść od idealnie chrupiącego do zbyt ciemnego szybciej, niż człowiek zdąży zrobić kawę.

Po wyjęciu posypuję chipsy pozostałym parmezanem i zostawiam na blasze na kilka minut. Właśnie wtedy robią się jeszcze bardziej chrupiące.

Najważniejsze są trzy rzeczy. Po pierwsze, jarmuż musi być suchy. Jeśli na liściach zostanie woda, chipsy będą miękkie. Po drugie, oliwy daję naprawdę niewiele. Jedna łyżka na tę ilość jarmużu wystarcza. Po trzecie, liście piekę w jednej warstwie. Jeśli blacha jest za mała, robię dwie partie zamiast upychać wszystko naraz.

Nie piekę też w bardzo wysokiej temperaturze. Parmezan i cienkie liście łatwo się przypalają, dlatego wolę spokojniejsze pieczenie i kilka minut więcej niż gorzkie, ciemne brzegi.

Gotowe chipsy najlepiej smakują od razu. Można podać je z dipem z jogurtu greckiego i czosnku, ale u mnie najczęściej znikają jeszcze zanim zdążę cokolwiek do nich przygotować.

I muszę przyznać, że jarmuż trochę mnie tym przepisem zaskoczył. Nie będę mówić, że zastępuje klasyczne chipsy i człowiek nagle zapomina, że istnieją ziemniaki. To po prostu bardzo dobra, chrupiąca przekąska low carb, która naprawdę smakuje, a nie tylko dobrze wygląda na zdjęciu.

Największy błąd, jaki popełniłam przy pierwszej partii, to zrobienie zbyt małej ilości. Po upieczeniu jarmuż kurczy się tak skutecznie, że człowiek patrzy na blachę i zaczyna podejrzewać, że ktoś coś podjadł. Tym razem winnego nie było. Trzeba było po prostu od razu zrobić dwie blachy.

 Ze śliwkami mam ten sam problem co z wieloma sezonowymi owocami. Kupuję rozsądną ilość, a potem przy następnym stoisku dochodzę do wniosku, że tamte wyglądały dobrze, ale te wyglądają jeszcze lepiej. I w ten sposób pewnego dnia orientuję się, że na kuchennym blacie leży zdecydowanie więcej śliwek, niż jestem w stanie zjeść, zanim zaczną domagać się natychmiastowego zainteresowania.

Mogłam oczywiście zrobić z nimi coś bardzo rozsądnego. Tyle że na widok śliwek od razu przypomniały mi się powidła. Takie długo smażone, ciemne, gęste i słodkie. Tylko że tym razem nie chciałam ani dosypywać cukru, ani spędzać pół dnia przy garnku. Zrobiłam więc małą porcję konfitury ze śliwek, a do zagęszczenia wykorzystałam chia. Wyszła na tyle dobrze, że następnego dnia zaczęłam się zastanawiać, dlaczego zrobiłam tylko jeden słoiczek.

Od razu jednak ustalmy jedną rzecz. To nie jest przepis keto. Śliwki zawierają naturalnie występujące cukry i chia tego nie zmieni. Konfiturę traktuję jako propozycję dla osób na umiarkowanym low carb i jem ją jako dodatek – łyżeczkę czy dwie do jogurtu, twarożku albo deseru, a nie pół słoika przy jednym posiedzeniu. „Bez dodatku cukru” oznacza tutaj dokładnie to, co powinno oznaczać: nie dokładam cukru, ale nie udaję, że w owocach go nie ma.

Składniki na jeden nieduży słoiczek:

• 500 g dojrzałych śliwek, ważonych przed usunięciem pestek,
• 1 łyżka soku z cytryny,
• 2 łyżki wody,
• ½ łyżeczki cynamonu,
• 1½ łyżki nasion chia,
• erytrytol, alluloza lub inny słodzik do smaku – opcjonalnie,
• ½ łyżeczki ekstraktu waniliowego – opcjonalnie.

Najlepiej wybieram śliwki dojrzałe, miękkie i naprawdę smaczne. Przy konfiturze bez dodatku cukru owoc nie ma się za czym schować. Kwaśne, niedojrzałe śliwki nie zamienią się nagle w cudowną konfiturę tylko dlatego, że potrzymamy je chwilę w garnku.

Śliwki myję, przekrawam, usuwam pestki i kroję na mniejsze kawałki. Przekładam do niedużego garnka z grubszym dnem, dodaję wodę oraz sok z cytryny.

Podgrzewam na małym lub średnim ogniu. Po kilku minutach śliwki zaczynają puszczać sporo własnego soku, dlatego nie dolewam więcej wody. Gotuję je bez przykrycia około 15–20 minut, mieszając od czasu do czasu, aż zmiękną i częściowo się rozpadną.

Teraz rozgniatam je tłuczkiem albo widelcem. Nie miksuję wszystkiego na idealnie gładką masę, bo w konfiturze lubię znaleźć kawałek śliwki. Jeśli ktoś woli konsystencję musu, oczywiście może użyć blendera. Dodaję cynamon i ewentualnie wanilię. Dopiero teraz próbuję.

I właśnie dlatego słodzika nie wpisuję jako obowiązkowej konkretnej ilości. Jedne śliwki po podgrzaniu są wystarczająco słodkie, inne potrzebują niewielkiej pomocy. Jeśli trzeba, dodaję trochę słodzika, mieszam i próbuję ponownie. Nie przesadzam – chcę nadal czuć śliwki, a nie wyłącznie słodycz. Zdejmuję garnek z ognia i wsypuję 1½ łyżki chia. Dokładnie mieszam i zostawiam na około 10 minut.

W tym momencie konfitura może nadal wydawać się trochę za rzadka i właśnie tutaj łatwo popełnić błąd, dosypując kolejne chia. Nie robię tego od razu. Nasiona potrzebują czasu, a po całkowitym ostygnięciu masa zgęstnieje jeszcze bardziej. Dopiero jeśli po 20–30 minutach nadal jest zdecydowanie zbyt płynna, dodaję dodatkową łyżeczkę chia. Dzięki temu zamiast śliwkowego betonu mam konfiturę, którą rzeczywiście można nabrać łyżeczką.

Najprościej do gęstego jogurtu greckiego albo skyru. Bardzo dobrze smakuje również z twarożkiem, serniczkiem w pucharku czy naleśnikiem przygotowanym w wersji low carb. Śliwka, cynamon i orzechy włoskie też bardzo się lubią, więc czasami wystarcza mi jogurt, łyżka konfitury i kilka posiekanych orzechów.

Nie gotuję jej przez godzinę, żeby zrobić z niej klasyczne powidła. Chia ma tutaj konkretne zadanie – pozwala uzyskać odpowiednią konsystencję bez dużej ilości cukru i długiego odparowywania owoców.

Ta wersja nie jest tradycyjnym przetworem przeznaczonym do przechowywania miesiącami w szafce. Brak dużej ilości cukru i krótka obróbka oznaczają, że traktuję ją jak świeży produkt.

Gotową konfiturę przekładam do czystego słoiczka, studzę, zamykam i przechowuję w lodówce. Robię niewielką porcję i zużywam ją w ciągu kilku dni. Jeśli chcę zachować ją na dłużej, dzielę na małe porcje i zamrażam. Nie eksperymentuję z przechowywaniem jej na półce tylko dlatego, że znajduje się w słoiku.

I chyba właśnie dlatego lubię takie małe domowe przetwory najbardziej. Nie muszę wyciągać dziesięciu słoików, pasteryzować połowy kuchni i zastanawiać się, gdzie to wszystko później postawię. Jeden garnek, jeden słoiczek i pół godziny później mam konfiturę pachnącą śliwkami i cynamonem.

Tylko z tym jednym słoiczkiem znowu nie do końca przemyślałam sprawę. Bo kiedy następnego ranka nałożyłam pierwszą łyżeczkę do jogurtu, stało się jasne, że zapasów na zimę z tego raczej nie będzie.

Jesienią wystarczy, że zrobi się trochę chłodniej, a dynia zaczyna pojawiać się wszędzie. W zupie, cieście, dekoracjach, na balkonach i oczywiście w kawie. Przez długi czas do tej ostatniej wersji podchodziłam z pewną rezerwą, bo kawa to kawa, a dynia niech sobie spokojnie siedzi w garnku. Tyle że po serniczku dyniowym zostało mi trochę puree i patrzyło na mnie z lodówki z miną produktu, który oczekuje dalszego wykorzystania.

Zrobiłam więc pumpkin spice latte. Pierwsza myśl po spróbowaniu? Dobrze, że nie wsypałam do niej wszystkiego, co kojarzy się z jesienią. W wielu przepisach lista przypraw jest tak długa, że kawa ma niewielkie szanse przebić się przez cynamon, imbir, goździki i gałkę muszkatołową. Ja chciałam nadal pić kawę. Tylko cieplejszą, kremową, pachnącą jesienią i z delikatnym smakiem prawdziwej dyni.

I właśnie taka wersja została ze mną.

To nie jest napój, który nazwałabym ścisłym keto, bo dodaję prawdziwe puree z dyni. Są go jednak tylko dwie łyżki na dużą porcję, dlatego przy rozsądnym doborze mleka i słodzika pumpkin spice latte spokojnie może znaleźć miejsce w umiarkowanym low carb.

Składniki na 1 dużą porcję:

• 1 podwójne espresso, około 50–60 ml,
• 200 ml niesłodzonego mleka migdałowego,
• 50 ml śmietanki 30%,
• 30 g, czyli około 2 łyżki, gęstego puree z pieczonej dyni,
• ½ łyżeczki cynamonu,
• niewielka szczypta mielonego imbiru,
• maleńka szczypta gałki muszkatołowej,
• ½ łyżeczki ekstraktu waniliowego,
• erytrytol, alluloza lub inny słodzik do smaku.

Goździków tym razem nie dodaję. Są świetne w wielu jesiennych rzeczach, ale w kawie bardzo łatwo przejmują władzę nad całym kubkiem. Jeśli ktoś je uwielbia, można dodać dosłownie odrobinę mielonych, ale naprawdę odrobinę.

Do małego rondelka wlewam mleko migdałowe i śmietankę. Dodaję puree z dyni, cynamon, imbir, gałkę muszkatołową, wanilię oraz słodzik. Podgrzewam na małym ogniu, cały czas mieszając trzepaczką. Nie doprowadzam do mocnego wrzenia. Chodzi o to, żeby mieszanka była dobrze gorąca, puree dokładnie się połączyło z płynem, a przyprawy oddały aromat.

I tutaj właśnie ma znaczenie, jakiego puree użyjemy. Powinno być gładkie i dość gęste, bez włókien i kawałków dyni. Najlepiej sprawdza mi się puree z dyni upieczonej i zmiksowanej bez dodatku wody.

Kiedy mleczna mieszanka jest gorąca, zdejmuję rondelek z palnika i spieniam ją spieniaczem. Można również energicznie potraktować ją trzepaczką. Nie oczekuję piany jak z kawiarni, szczególnie przy mleku migdałowym, ale śmietanka sprawia, że napój robi się przyjemnie kremowy.

Do dużego kubka wlewam świeżo przygotowane podwójne espresso, a następnie gorącą mieszankę dyniową.

Na wierzchu odrobina cynamonu i właściwie niczego więcej mi nie potrzeba.

Jeśli nie mamy ekspresu można przygotować około 60 ml bardzo mocnej kawy z kawiarki albo zaparzyć mocną kawę w inny ulubiony sposób. Ważne, żeby była naprawdę intensywna. Przy 250 ml mleka i śmietanki zwykła, delikatna kawa po prostu zniknie.

Nie polecam natomiast zwiększania ilości dyni tylko po to, żeby latte było „bardziej dyniowe”. Dwie łyżki wystarczą. Większa ilość zaczyna zmieniać konsystencję napoju i zamiast kawy możemy dostać coś niebezpiecznie zbliżonego do bardzo rzadkiej zupy dyniowej. A jednak nie po to włączam ekspres.

Jeśli zamierzam przygotowywać taką kawę częściej, nie odmierzam za każdym razem trzech przypraw. Do małego słoiczka wsypuję:

• 4 łyżeczki cynamonu,
• 1 łyżeczkę mielonego imbiru,
• ½ łyżeczki gałki muszkatołowej.

Mieszam i gotowe. Do jednej kawy wystarcza mi około ½ łyżeczki mieszanki. Jeśli lubicie mocniej korzenny smak, można dać trochę więcej, ale zaczęłabym właśnie od tej ilości.

Ważne jest też mleko. W wersji low carb wybieram niesłodzone mleko migdałowe i zawsze zerkam na etykietę, bo dwa kartony stojące obok siebie potrafią mieć zupełnie inną ilość węglowodanów. Nie korzystam z gotowych syropów pumpkin spice – właśnie tam bardzo często kryje się sporo cukru.

Można na wierzch dodać trochę ubitej śmietanki. Wtedy kawa robi się już właściwie małym deserem i nie widzę w tym nic złego. Trzeba tylko uczciwie pamiętać, że śmietanka nadal ma kalorie, nawet jeśli bardzo ładnie wygląda na kawie.

Pierwszy kubek wypiłam przy stole, patrząc na resztę puree w lodówce. I pojawił się pewien problem. Miałam je przecież wykorzystać i zakończyć temat dyni. Tymczasem zaczęłam się zastanawiać, czy nie upiec kolejnej.

Tak właśnie jesień przejmuje kuchnię. Najpierw niewinnie stawia w niej jedną dynię, a potem człowiek orientuje się, że dobiera do kawy cynamon.

Dynia pojawiła się u mnie w kuchni zupełnie niewinnie. Kupiłam kawałek z myślą o obiedzie, potem odłożyłam część puree do lodówki i przez dwa dni przechodziłam obok niego, udając, że mam jakiś konkretny plan. Oczywiście nie miałam. W końcu zrobiłam kawę, otworzyłam lodówkę i pomyślałam, że skoro jesień coraz odważniej zagląda przez okno, to zamiast kolejnej zupy dyniowej zrobię coś zdecydowanie bardziej interesującego. Kilkanaście minut później w pucharkach chłodził się serniczek dyniowy, a ja po raz kolejny przekonałam się, że najlepsze pomysły często zaczynają się od produktu, który trzeba po prostu wykorzystać.

Ten deser jest kremowy, lekko korzenny i naprawdę smakuje jak sernik, chociaż piekarnik tym razem ma wolne. Dyni używam z umiarem, dlatego traktuję go jako deser dla osób na umiarkowanym low carb. Nie próbuję też robić z niego wersji ekstremalnie dietetycznej. Serniczek ma być deserem, a nie karą za to, że człowiek miał ochotę na coś słodkiego.

Składniki na 3 większe albo 4 mniejsze porcje:

• 250 g gęstego twarogu sernikowego lub pełnotłustego serka typu cream cheese,
• 100 g mascarpone,
• 120 g gęstego puree z pieczonej dyni,
• 35–45 g erytrytolu w pudrze albo innego słodzika do smaku,
• 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego,
• 1 łyżeczka soku z cytryny,
• ½ łyżeczki cynamonu,
• szczypta imbiru,
• szczypta gałki muszkatołowej,
• 40 g orzechów włoskich lub pekan,
• opcjonalnie 1 łyżka śmietanki 30%, jeśli masa okaże się zbyt gęsta.

Najważniejsze jest puree. Powinno być naprawdę gęste. Jeśli korzystam z dyni pieczonej, miksuję miąższ bez dodawania wody. Jeżeli puree jest wodniste, przekładam je na sitko i zostawiam na kilkanaście minut. Ten drobiazg decyduje o tym, czy deser będzie kremowy, czy zacznie po chwili przypominać dyniowy jogurt.

Twaróg, mascarpone, puree, słodzik, wanilię, sok z cytryny i przyprawy miksuję krótko, tylko do uzyskania jednolitej masy. Nie ubijam jej długo, bo nie chcę niepotrzebnie jej rozrzedzać. Jeśli jest bardzo gęsta, dodaję łyżkę śmietanki i jeszcze raz krótko mieszam.

Teraz próbuję. Ten moment jest ważny, bo dynie różnią się smakiem, a słodziki jeszcze bardziej. Masa powinna być wyraźnie sernikowa, lekko słodka i korzenna, ale cynamon nie może zagłuszyć wszystkiego innego.

Orzechy siekam i prażę na suchej patelni przez kilka minut, aż zaczną pachnieć. Nie odchodzę wtedy od kuchenki, bo pomiędzy „ładnie uprażone” a „dlaczego w kuchni jest dym” czasem naprawdę jest bardzo niewielka różnica.

Na dno pucharków wsypuję część orzechów, nakładam masę sernikową i posypuję resztą. Deser wkładam do lodówki przynajmniej na 2 godziny. Po schłodzeniu masa wyraźnie tężeje, smaki się łączą, a przyprawy stają się łagodniejsze.

Nie dodaję tutaj kruchego spodu z mąki ani ciasteczek bez cukru. Orzechy dają chrupkość, której potrzebuję, a przy okazji nie wprowadzają do deseru kolejnej warstwy, która miałaby tylko udawać coś innego.

Jeżeli mam ochotę na bardziej deserową wersję, na wierzch dodaję łyżkę lekko ubitej śmietanki i odrobinę cynamonu. Przy umiarkowanym low carb można też dorzucić kilka borówek albo odrobinę musu jabłkowego bez cukru, ale wtedy traktuję to jako dodatek i nie przesadzam z ilością owoców.

Najbardziej podoba mi się jednak wersja najprostsza. Kremowa masa, dynia, wanilia, cynamon i prażone orzechy. Smakuje jesienią, ale nie taką przesadzoną, z pięcioma świeczkami, trzema kocami i obowiązkowym kubkiem z napisem. Po prostu dobrze.

A puree, które miało czekać na jakiś rozsądny obiad, oczywiście nie doczekało. Skończyło znacznie lepiej. W deserze.